Εκτός Σχεδίου Δόμηση: Το Χρονοδιάγραμμα του ΥΠΕΝ για τους Δρόμους και η Παγίδα των «Τυφλών» Οικοπέδων

Σε επίσημη απάντησή του προς τον βουλευτή Δωδεκανήσου Μάνο Κόνσολα, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) ξεκαθαρίζει το τοπίο για την αναγνώριση των οδών σε εκτός σχεδίου περιοχές. Παρά την παράθεση συγκεκριμένων ημερομηνιών, η διατύπωση παραμένει προσεκτικά ασαφής, αφήνοντας εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες σε κατάσταση αναμονής.

1. Τα Κρίσιμα Ορόσημα του 2026

Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού, Ευθύμιο Μπακογιάννη, η καταγραφή του οδικού δικτύου εξελίσσεται ως εξής:

• Νησιωτική Ελλάδα: Η καταγραφή έχει ολοκληρωθεί και βρίσκεται ήδη υπό έλεγχο.

• Ηπειρωτική Ελλάδα, Εύβοια & Κρήτη:

  • Ολοκλήρωση καταγραφής: 30 Ιουνίου 2026.

  • Ολοκλήρωση ελέγχου: 30 Αυγούστου 2026.

• Προεδρικό Διάταγμα (Π.Δ.): Το πλαίσιο των κριτηρίων αναμένεται περί τα τέλη του 2026, με την επιφύλαξη του ελέγχου από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ).

• 
  

2. Το Πρόβλημα: Γιατί τα οικόπεδα παραμένουν «όμηροι»;

Το παράδοξο της ελληνικής υπαίθρου παραμένει: οικόπεδα κάτω των 4 στρεμμάτων, που διαθέτουν πρόσβαση σε ασφαλτοστρωμένους δρόμους, δίκτυα ΔΕΗ και ύδρευσης, θεωρούνται «τυφλά».

Η αιτία: Οι δρόμοι αυτοί στερούνται νομικής αναγνώρισης ως κοινόχρηστοι δημοτικοί. Χωρίς αναγνωρισμένη οδό, η έκδοση οικοδομικής άδειας είναι αδύνατη, παρόλο που οι ιδιοκτήτες συνεχίζουν να φορολογούνται για ακίνητα που η αγορά υποτιμά λόγω νομικής αβεβαιότητας.

3. Η Διαδικασία και τα «Αγκάθια» της Ρύθμισης

Η αναγνώριση βασίζεται στον Ν. 3937/2011 (όπως ισχύει) και περιλαμβάνει:

1. Καταγραφή ανά δημοτική ενότητα.

2. Κύρωση από τον Συντονιστή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης με βάση αεροφωτογραφίες πριν από την 27.7.1977.

3. Κατ' εξαίρεση αναγνώριση μεμονωμένων οδών μέσω ειδικής τεχνικής μελέτης μέχρι την τελική κύρωση.

   
   

Τα «Γκρίζα Σημεία» της Απάντησης:

• Το Φράγμα του 1977: Η υποχρεωτική ύπαρξη του δρόμου σε αεροφωτογραφίες προ του 1977 κινδυνεύει να αφήσει εκτός ρύθμισης χιλιάδες δρόμους που διανοίχθηκαν νόμιμα ή ημι-νόμιμα τις τελευταίες δεκαετίες.

• Η Απουσία Χρονοδιαγράμματος Κύρωσης: Το ΥΠΕΝ ορίζει πότε τελειώνει ο έλεγχος, αλλά όχι πότε θα γίνει η τελική κύρωση (η πράξη που δίνει νομική αξία στον δρόμο).

• Ο Παράγοντας ΣτΕ: Το Συμβούλιο της Επικρατείας ιστορικά τηρεί αυστηρή στάση στην εκτός σχεδίου δόμηση. Οποιαδήποτε εμπλοκή στο Π.Δ. μπορεί να τινάξει το χρονοδιάγραμμα του 2026 στον αέρα.

4. Επιπτώσεις στην Αγορά

• Για Ιδιοκτήτες & Επενδυτές: Η αξία των ακινήτων παραμένει «παγωμένη». Όποιος αγοράζει σήμερα, ουσιαστικά ποντάρει στην επιτυχή έκδοση του Π.Δ. εντός του 2027.

• Για Μηχανικούς: Μέχρι την έκδοση του Π.Δ., η μόνη λύση παραμένει η δύσκολη και κοστοβόρα οδός της «μεμονωμένης αναγνώρισης», η οποία εφαρμόζεται με ανομοιογένεια από τις κατά τόπους διοικήσεις.

  
  

Συμπέρασμα: Η απάντηση του ΥΠΕΝ δίνει μεν έναν οδικό χάρτη, αλλά η «βιώσιμη λύση» που υπόσχεται η κυβέρνηση παραμένει εξαρτημένη από τις διαθέσεις του ΣτΕ και την αυστηρή ημερομηνία-ορόσημο του 1977.